વિન્ડોઝ ૧૧માં કોપાઇલટ મુખ્યત્વે બે કામ કરે છેઃ એક, આપણા કમ્પ્યૂટર/લેપટોપ સંબંધિત કમાન્ડ પર એકશન લેવાં, અને બે, એઆઇ ચેટિંગ  એટલે કે આપણે જે કંઈ પ્રોમ્પ્ટ આપીએ એટલે કે જે કંઈ પૂછીએ તેનો પોતાના ડેટાબેઝ તથા ઇન્ટરનેટ પરથી જવાબ શોધી આપવો.

આપણે આ બંને બાબતે તેનું પર્ફોર્મન્સ કેવું છે તેની વાત કરીએ અને પછી, જો તમારી પાસે વિન્ડોઝ ૧૧ પીસી/લેપટોપ હોય તો તેમાં કોપાઇલટ એક્ટિવેટ કેવી રીતે કરી શકાય તેની વાત કરીએ.

એ ખાસ ધ્યાન આપવા જેવું છે કે આ બંને કામકાજ માટે યૂઝર ઇન્ટરફેસ એક જ છે – સર્ચ એન્જિન બિંગમાં જેમ એઆઇ ચેટિંગ કરી શકાય છે છે એ જ રીતે, સર્ચ એન્જિમાં ગયા વિના સીધું પીસી/લેપટોપમાં એક ક્લિકમાં કોપાઇલટ એક્ટિવેટ કરી શકાય અને પછી, વિન્ડોઝ સંબંધિત કામ લઈ શકાય અથવા સર્ચ એન્જિનની જેમ ચેટિંગ કરી શકાય.

વિન્ડોઝ સંબંધિત કામકાજ

આમ તો અત્યારે વિન્ડોઝમાં સૌથી નીચેના ટાસ્કબારમાં સર્ચ બોક્સમાં કંઈ પણ ટાઇપ કરીએ અથવા વિન્ડોઝ બટન પર ક્લિક કર્યા પછી જે વિન્ડો ખૂલે તેમાં સર્ચ બોક્સમાં આપણે કંઈ પણ સર્ચ કરીએ તો વિન્ડોઝ સિસ્ટમ આપણા કમાન્ડ મુજબ એકશન લઈ આપે છે. જેમ કે ‘સેટિંગ્સ’ ટાઇપ કરીએ તો એ વિન્ડોઝનાં સેટિંગ ઓપન કરી આપે. કોઈ એપનું નામ લખીએ તો એ એપ ઓપન કરી આપે.

હાલમાં એઆઇ આધારિત કોપાઇલટ પાસેથી આટલી અપેક્ષા રાખવી પણ મુશ્કેલ છે!

અગાઉ વિન્ડોઝમાં ‘કોર્ટના’ સર્વિસથી આવાં બધાં એકશન લઈ શકાતાં હતાં. તેમાં વોઇસ કમાન્ડથી પણ કામ લઈ શકાતું હતું. પછી કોર્ટનાને વિદાય આપવામાં આવી અને ટાસ્કબારમાં વિન્ડોઝ બટન કે સર્ચ બોક્સમાં આ સુવિધા સમાવી લેવામાં આવી. હવે એ જ બધી સગવડ ‘કોપાઇલટ’ના રૂપાળા નામે ઓફર કરવામાં આવી રહી છે.

તમારા વિન્ડોઝ ૧૧ પીસીમાં કોપાઇલટ એક્ટિવેટ કર્યા પછી ‘ટર્ન ઓન ટાસ્ક મોડ’ કે ‘લોન્ચ ફાઇલ એક્સપ્લોરર’ કે ‘ઓપન વિન્ડોઝ સેટિંગ્સ’ જેવા કમાન્ડ ટાઇપ કરતાં કોપાઇલટ આપણી સૂચનાનું પાલન કરે છે – અથવા કહો કે એવો પ્રયાસ કરે છે!

મજા એ કે હાલના સર્ચ બોક્સમાં આ કમાન્ડ ટાઇપ કરતાં તેનો તાબડતોબ અમલ થાય છે. જ્યારે કોપાઇલટ આપણી સૂચના મળતાં પહેલાં આપણી સાથે વાતચીત શરૂ કરે છે! કમાન્ડ મળતાં એ તરત કહે છે કે સ્યોર! અને પછી આપણે આપેલ સૂચના પોતાને બરાબર સમજાઈ છે કે નહીં તેની આપણી પાસે ખાતરી કરે છે અને પછી એકશન લેવા માટે આગળ વધે છે!

હા, સ્ક્રીનશોટ લેવાનો કમાન્ડ એ ફટાફટ અમલમાં મૂકે છે – કોઈ વાતચીતની લપમાં પડ્યા વિના (એ કામ આમ પણ આપણે પ્રિન્ટ સ્ક્રીન કી દબાવીને એક ક્લિકમાં કરી શકીએ છીએ).

માઇક્રોસોફ્ટ કહે છે કે ભવિષ્યમાં વિન્ડોઝ કોપાઇલટમાં નવી સુવિધાઓ ઉમેરાશે. જેમ કે પાવરપોઇન્ટ પ્રોગ્રામમાં નવી સ્લાઇડ સંબંધિત કોઈ એકશન લેવાં હોય તો એ કોપાઇલટથી વધુ સરળ બનશે. પરંતુ હાલમાં તો પાવરપોઇન્ટ સંબંધિત એકશન લેવાનું આપણે કોઈ સૂચન કરીએ તો કોપાઇલટ તેના ડેટાબેઝ અને ઇન્ટરનેટ પરથી એ એકશન કેમ લેવું તેની સૂચના શોધી આપે છે, પરંતુ પોતે કોઈ એકશન લઈ આપતું નથી.

મતલબ કે વિન્ડોઝના ઉપયોગ બાબતે હાલમાં તેમાં ખાસ કોઈ આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ કે સ્માર્ટનેસ હોય તેવું લાગતું નથી – ખરા અર્થમાં એ કોપાઇલટ પણ નથી.

એઆઇ ચેટિંગ

ચોક્કસપણે, આ કામ કોપાઇલટ બરાબર અને સરસ રીતે કરી શકે છે. તમે બિંગ સર્ચ એન્જિનમાં કે ચેટજીપીટીની સાઇટ પર જઈને કે તેની એપમાં એઆઇ ચેટિંગ કરતા હો તો બરાબર એ જ અનુભવ હવે સીધો ડેસ્કટોપ/લેપટોપના સ્ક્રીન પર મળી શકે છે (કેમ કે આખરે બધું એક જ છે!).

એટલું ચોક્કસ કે આગળ જતાં, જ્યારે આ સર્વિસ વિન્ડોઝ પર ખરેખર ‘કોપાઇલટ’ જેવી બનશે ત્યારે એ આપણા કામની ફાઇલ્સમાંથી કંઈક તારવી આપવું, મેઇલ્સમાંથી મહત્ત્વની વાત શોધી આપવી, એક્સેલમાં ડેટા એનાલિસિસ કરી આપવો વગેરે ખરા અર્થમાં સ્માર્ટ કામ, સ્માર્ટ રીતે કરી આપશે (તેની શરૂઆત થઈ જ ગઈ છે).

કોપાઇલટ એક્ટિવેટ કેવી રીતે કરશો?

હવે મૂળ વાત કરીએ! તમારા વિન્ડોઝ૧૧ લેપટોપ કે ડેસ્કટોપમાં કોપાઇલટનો લાભ લેવા માટે નીચે મુજબનાં પગલાં લેવાં જોઇશે.

• સૌથી પહેલાં તો તમારે વિન્ડોઝ૧૧ને લેટેસ્ટ વર્ઝનથી અપડેટ કરવું જોઇશે.
• માઇક્રોસોફ્ટ કંપનીએ વર્ષ ૨૦૨૩માં વર્ઝન ૨૩૮૨ સાથે વિન્ડોઝમાં કોપાઇલટનું ફીચર ઉમેર્યું છે. મતલબ કે તમારું વિન્ડોઝ કમ સે કમ આ વર્ઝન સુધી અપડેટેડ હોવું જોઇએ.
• માઇક્રોસોફ્ટ કંપની પેઇન્ટ અને અન્ય વિન્ડોઝ પ્રોગ્રામમાં સંખ્યાબંધ એઆઇ આધારિત કોપાઇલટ ફીચર આપી રહી છે. તેનો લાભ લેવા માટે પણ આપણે આ ફીચર ઓન કરવું પડશે.
•  એ માટે કમ્પ્યૂટરના સેટિંગ્સમાં પર્સનલાઇઝેશન અને તેમાં ટાસ્કબારમાં જાઓ.
• અહીંથી કોપાઇલટ ફીચર ઓન કરી શકાશે.
• અત્યારે આ ફીચર પ્રિવ્યૂ મોડમાં છે અને તેમાં આગળ જતાં વધુ ફીચર્સ ઉમેરાવાની શક્યતા છે.

એક વાર આપણે વિન્ડોઝમાં કોપાઇલટ ફીચર ઓન કરી દઇએ, એ પછી જ્યારે પણ તેનો ઉપયોગ કરવો હોય ત્યારે ટાસ્કબારમાં કોપાઇલટ બટન ક્લિક કરવાનું રહેશે.  એ સાથે સ્ક્રીન પર જમણી તરફ કોપાઇલટની પેનલ ઓપન થશે.

અહીંથી સર્ચમાંના એઆઇ ચેટિંગની જેમ કેટલી ચોકસાઈ સાથેનાં રિઝલ્ટ જોઇએ છે તે નક્કી કરી શકીશું. આ પછી આપણે જે રીતે બિંગ બ્રાઉઝર ઓપન કરીને તેમાં એઆઇ ચેટબોટનો ઉપયોગ કરી શકીએ છીએ બરાબર એ જ રીતે ડાઇરેક્ટ ડેસ્કટોપ પરથી તેનો ઉપયોગ કરી શકીશું.