ફેસબુક પર તમારું કદાચ ધ્યાન ગયું જ હશે, હવે તેમાં મિત્રોની પોસ્ટ ઉપરાંત, આપણે જેમને બિલકુલ ઓળખતા ન હોઈએ એવા લોકોની પોસ્ટ, સ્ટોરી વગેરે વધુ પ્રમાણમાં દેખાવા લાગ્યું છે.

ફેસબુક અને ઇન્સ્ટાગ્રામ જેવી સોશિયલ મીડિયા સાઇટ્સ અત્યાર સુધી ખરા અર્થમાં સોશિયલ હતી. તેના અલ્ગોરિધમ એ રીતે ડિઝાઇન થયેલાં હતાં કે આપણે આ પ્લેટફોર્મ પર મિત્રોના વધુ ને વધુ સંપર્કમાં રહી શકીએ. ફેસબુક જેવી સાઇટ પર તો આપણે જેમની સાથે ફેસબુકના જન્મ પહેલાં સંપર્કમાં હોઇએ અને પછી સંપર્કમાં છૂટી ગયો હોય એવા લોકોને પણ ફ્રેન્ડ બનાવવાનાં સૂચન આપવામાં આવતાં હતાં. ફેસબુક પર આપણે જેમને મિત્રો બનાવીએ અને જેમની સાથે કોઈને કોઈ રીતે ઇન્ટરેકશન કરીએ એમની પોસ્ટ આપણને વધુમાં વધુ પ્રમાણમાં બતાવવામાં આવે છે. ઇન્સ્ટાગ્રામ પર પણ બધું લગભગ કંઈક આવું જ છે.

પરંતુ હવે સ્ટેટસ બદલાઈ રહ્યું છે!

ફેસબુક અને ઇન્સ્ટાગ્રામની માલિક મેટા કંપની ચાઇનીઝ એપ ટિકટોક તરફથી તીવ્ર હરીફાઈનો સામનો કરી રહી છે. ભારતમાં ટિકટોક પર પ્રતિબંધ છે પરંતુ સમગ્ર વિશ્વમાં ટિકટોકનો પ્રસાર સતત વધી રહ્યો છે. ટિકટોકનું અલ્ગોરિધમ એ પ્રકારનું છે કે તેમાં આપણે કોઈ કન્ટેન્ટ જોઇએ તે પછી એ પ્રકારનું કન્ટેન્ટ વધુ પ્રમાણમાં બતાવવામાં આવે છે.

આમ કરતી વખતે એ જોવામાં આવતું નથી કે એ કન્ટેન્ટના ક્રિએટરને આપણે ફોલો કરી રહ્યા છીએ કે નહીં. આપણને શું વધુ બતાવવું તે આપણી એક્ટિવિટી, હિસ્ટ્રી તથા આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (એઆઇ)ની મદદથી નક્કી કરવામાં આવે છે. 

હવે ફેસબુક અને ઇન્સ્ટાગ્રામ બંનેમાં ટિકટોક જેવું વલણ અપનાવવામાં આવી રહ્યું છે. એટલે હવે તમે કદાચ નોંધ્યું હશે કે ફેસબુક અને ઇન્સ્ટાગ્રામ પર પણ આપણે જેમને ફોલો ન કરી રહ્યા હોઇએ એવા લોકોની પોસ્ટ અને અન્ય કન્ટેન્ટ પણ બતાવવાનું શરૂ થયું છે. પરંતુ તેનું પ્રમાણ હજી સુધી ઘણું મર્યાદિત રહ્યું છે. પરંતુ આ બંને પ્લેટફોર્મની આપણી ન્યૂઝ ફીડમાં આપણે જેમને ફોલો ન કરી રહ્યા હોઇએ એવા લોકોનું કન્ટેન્ટ વધુ ને વધુ જોવા મળશે. આનો અર્થ એ પણ થયો કે ફેસબુક પર અત્યાર સુધી આપણને જે પ્રમાણમાં મિત્રોની પોસ્ટ જોવા મળતી હતી તેમાં સતત ઘટાડો થતો જશે!

ફેસબુકના સ્થાપક માર્ક ઝકરબર્ગ કહે છે કે ટિકટોકમાં માત્ર શોર્ટ ફોર્મ વીડિયો પર ફોકસ કરવામાં આવે છે જ્યારે ફેસબુકમાં તો વીડિયો ઉપરાંત ટેકસ્ટ, ઇમેજ અને અન્ય પ્રકારના કન્ટેન્ટને પણ વધુ પ્રમાણમાં બતાવવામાં આવશે અને એ દૃષ્ટિએ ફેસબુકની સર્વિસ ‘યુનિક’ બની રહેશે. ફેસબુકના યૂઝર ઘટી રહ્યા છે ત્યારે તેને નવું સ્વરૂપ આપવાનો આ દાવ યૂઝર્સને ગમશે કે નહીં તે જોવાનું રહ્યું.