અમેરિકન ટેકનોક્રેટ ઇલોન મસ્કે ટ્વીટર કંપની ધરાર ખરીદી લીધી ત્યારે જ એવી વાત ચાલી હતી કે તેઓ કંપનીના ૭૫ ટકા કર્મચારીઓને છૂટા કરી દેશે. અત્યારે લગભગ ૫૦ ટકાથી વધુ લોકોને પાણીચું મળી ગયું છે.

ઇલોન મસ્ક તો તુક્કાબાજ ગણાય છે, એ ક્રેઝી આઇડિયાઝ અમલમાં મૂકતાં બહુ વિચારતા નથી, પણ તેમણે ટ્વીટરમાં આવતાંવેંત જે સપાટો બોલાવ્યો તેને કારણે બીજી અનેક કંપનીની હિંમત ખૂલી ગઈ છે. અમેરિકાની લગભગ બધી દિગ્ગજ ટેક કંપનીઓમાં – અભૂતપૂર્વ કહેવાય એવા પ્રમાણમાં – એમ્પ્લોઇને છૂટા કરવામાં આવી રહ્યા છે.

કોવિડ પહેલાંથી જબરી કમાણી કરવા લાગેલી કંપનીઓને કોવિડને કારણે જાણે જેકપોટ લાગ્યો હતો. આખી દુનિયા અચાનક ઓનલાઇન તરફ વળી એટલે ટેક કંપનીની ડિમાન્ડ જબરી વધી અને એટલે હાયરિંગ પણ બેફામ વધ્યું. કમનસીબે, કોવિડથી વધેલી ડિમાન્ડ ટકી નહીં, હવે બધી કંપનીઓ કોસ્ટ કટિંગના રસ્તા શોધવા લાગી છે.

જે કંપનીઓ અબજોની આવક માટે જાણીતી હતી એ બધી અચાનક કોસ્ટ કટિંગ કરવા લાગી છે. દુનિયાએ આ અગાઉ મંદી જોઈ છે, પણ ટેક ઇન્ડસ્ટ્રી માટે આ નવી વાત છે. તમને જાણીને નવાઈ લાગશે, પણ કઈ કંપની કેટલા પ્રમાણમાં એમ્પ્લોઇને છૂટા કરવા લાગી છે તેને ટ્રેક કરતી layoffs.fyi અને layoffstracker.com જેવી વેબસાઇટ્સ પણ ખૂલી ગઈ છે!

આ બધાને લગતા સમાચાર તો આપણે રોજ વાંચીએ છીએ, પણ આવું કેમ થયું એનાં કારણોમાં થોડા ઊંડા ઊતરીએ અને ખાસ તો, ભારતમાં તેની શી અસર થશે, ભારતીય ટેક વર્કર્સ અને ટેક સ્ટુડન્ટ્સે હવે શું કરવું એની પણ વાત કરીએ.

‘‘મારે એટલું જ કહેવાનું છે કે કંપની રોજના ૪૦ લાખ ડોલર (આશરે ૩૨ કરોડ રૂપિયા)નું નુક્સાન કરી રહી હોય, ત્યારે ક્મનસીબે, લોકોને છૂટા કરવા સિવાય કોઈ છૂટકો જ ન રહે. જે લોકોને છૂટા કરવામાં આવ્યા છે, એ તમામને ૩ મહિનાનો પગાર આપવામાં આવ્યો છે. અમે અમારા ટેલેન્ડ ફ્રેન્ડ્સને ગુડબાય કહ્યું છે, પણ કંપનીની ક્ષમતા યથાવત રહે છે.’’

-ઇલોન મસ્ક, ટ્વીટરના નવા માલિક

‘‘ટ્વીટરમાં અગાઉ કામ કરી ચૂકેલા અને અત્યારે કામ કરતા લોકો બહુ દૃઢ મનોબળના લોકો છે. ગમે તેવી મુશ્કેલી સ્થિતિમાં પણ તેમણે હંમેશા માર્ગ શોધી લીધો છે. હું સમજું છું કે આજે તેમાંના ઘણા બધા લોકો મારા પર ગુસ્સે છે. આજે તમામ લોકો જે સ્થિતિમાં મુકાયા છે તેની જવાબદારી હું સ્વીકારું છું. મેં કંપનીને બહુ ઝડપથી વિસ્તારી એ માટે હું માફી માગું છું.’’

– જેક ડોર્સી, ટ્વીટરના સ્થાપક

‘‘બધી બાબતોની હું જવાબદારી લઉં છું. હું સમજું છું કે આ આપણા સૌ માટે મુશ્કેલ સમય છે. ખાસ કરીને જેમને અસર થઈ છે એમની હું માફી માગું છું. મેં કંપનીના ઇન્વેસ્ટમેન્ટ્સ નોંધપાત્ર રીતે વધારવાનો નિર્ણય લીધો હતો. કમનસીબે મેં જે રીતે ધાર્યું હતું એ પ્રમાણે બધું પાર ઉતર્યું નહીં. છતાં, લોકોને છૂટા કરવાનો નિર્ણય ટ્વીટર કરતાં મેટાએ ઘણો વધુ વિચારપૂર્વક લીધો છે.’’

– માર્ક ઝકરબર્ગ, ફેસબુકના સ્થાપક

‘‘સેલ્સ અને જનરલ પ્રોડક્ટ્વિટી તપાસવામાં આવશે અને જો આવતા ક્વાર્ટરનાં પરિણામ સારાં નહીં આવે તો… ધેર વિલ બી બ્લડ ઓન ધ સ્ટ્રીટ્સ… (‘રસ્તાઓ પર લોહી વહેશે’ મતલબ કે મોટા પાયે લોકો નોકરી ગુમાવશે).’’

– ગૂગલ ક્લાઉડ
(ગૂગલની ક્લાઉડ સર્વિસની સેલ્સ ટીમને કંપનીના ટોપ એક્ઝિક્યૂટિવ્સ તરફથી આવો મેસેજ મોકલાયો હોવાનું કહેવાય છે, અલબત્ત તેની કોઈ સ્પષ્ટતા નથી)

‘‘આપણે અસાધારણ મેક્રો-ઇકોનોમિક એન્વાયર્નમેન્ટનો સામનો કરી રહ્યા છીએ અને આ સ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને કંપનીના હાયરિંગ અને ઇન્વેસ્ટમેન્ટ્સને બેલેન્સ કરવાં પડશે. આમ છતાં, કંપની વર્ષ ૨૦૨૩માં વધુ લોકોને હાયર કરવા માગે છે.’’

– બેથ ગેલેટી
એમેઝોનનાં સિનિ. વા. પ્રેસિડેન્ટ (આ લખાય છે ત્યારે એમેઝોન પણ ૧૦,૦૦૦ લોકોને છૂટા કરવા લાગી છે)

‘‘અમેરિકામાં વર્ષ ૨૦૨૨માં  જે રીતે ટેક લેઓફ થયા છે (૫૨,૦૦૦થી વધુ) એ જોતાં, ઇન્ડિયન એમ્પ્લોઇઝ (ખાસ કરીને જેમને વિઝાની સમસ્યા છે)ને જાણ કરો કે તેઓ ભારત પાછા આવે અને ઇન્ડિયન ટેક કંપનીઓમાં જોડાઈને આવતા દસકામાં તીવ્ર વિકાસની ભારતની ક્ષમતાને શક્ય બનાવે…’’

– હર્ષ જૈન
ડ્રીમ સ્પોર્ટ્સ ગ્રૂપ (ડ્રીમ ૧૧) ના સીઇઓ અને સહ-સ્થાપક, ટ્વીટર પર શ્રેણીબદ્ધ ટ્વીટ્સમાં