યોગ્ય ધારાધોરણ અનુસારની, કાયદેસરની એપ્સ અને જોખમી એપ્સ અલગ તારવવી મુશ્કેલ છે, પણ અશક્ય નથી.

ભારતમાં સમગ્ર નાણા તંત્ર રિઝર્વ બેન્ક ઓફ ઇન્ડિયાના નિયંત્રણ હેઠળ ચાલે છે. બેન્ક અથવા નોન બેન્કિંગ ફાઇનાન્સિયલ કંપની (એનબીએફસી) રિઝર્વ બેન્કના લાયસન્સ હેઠળ લોન આપવાનું કામ કરી શકે છે.

રિઝર્વ બેન્ક ઓફ ઇન્ડિયાના આંકડા પ્રમાણે ભારતમાં અત્યારે ૧૦,૦૦૦ જેટલી એનબીએફસી નોંધાયેલી છે. અહેવાલો કહે છે કે આમાંથી માત્ર ૮૦૦ જેટલી કંપની ૧૦૦ કરોડથી વધુની કુલ રકમની એસેટ ધરાવે છે.

સામાન્ય યૂઝર માટે મુશ્કેલી એ છે કે ભારતમાં રિઝર્વ બેન્કના ધારાધોરણો અનુસાર બિલકુલ કાયદેસર રીતે લોન આપતી કંપની અને એપ્સ કાર્યરત છે અને તેની સાથોસાથ કાયદામાંના છીંડાનો લાભ લેતી અનેક લેભાગુ એપ પણ કાર્યરત થઈ છે. તમારે ત્યાં કામ કરતા કે કુરિયર કે અન્ય ડિલિવરી પર્સન વગેરે સાથેની સાદી વાતચીતમાં સમજાશે આવી એપ્સની ભીંસ કેટલી વધી રહી છે.

આ ક્ષેત્રના નિષ્ણાતો કહે છે કે ચીનમાં સંખ્યાબંધ કંપની આ પ્રકાર લોન આપવાનું કામ કરતી હતી, પરંતુ તેની કામગીરી પર ચીની સરકારે આકરાં નિયંત્રણો લાદ્યા પછી આ કંપનીઓએ ભારત જેવા અન્ય માર્કેટ તરફ નજર દોડાવી છે. ચાઇનીઝ મૂળ ધરાવતી આવી કંપની ભારતની એનબીએફસી સાથે જોડાણ કરીને ભારતના લોકોને લોન આપવાનું શરૂ કરે છે.

આ સ્થિતિમાં, કઈ એપ વિશ્વાસપાત્ર અને કઈ નહીં એ પારખવું મુશ્કેલ બની જાય છે.

આ ક્ષેત્રના નિષ્ણાતો કહે છે કે ચીનમાં સંખ્યાબંધ કંપની આ પ્રકાર લોન આપવાનું કામ કરતી હતી, પરંતુ તેની કામગીરી પર ચીની સરકારે આકરાં નિયંત્રણો લાદ્યા પછી આ કંપનીઓએ ભારત જેવા અન્ય માર્કેટ તરફ નજર દોડાવી છે.

તમે ખરેખર સખત નાણાભીડ અનુભવી રહ્યા હો, બેન્ક જેવા સ્થાપિત અને વિશ્વાસપાત્ર સ્રોત તરફથી લોન ન જ મળી શકે તેમ હોય અને તમે ન છૂટકે ઇન્સ્ટન્ટ લોન એપ્સ તરફ નજર દોડાવી રહ્યા હો તો ખાસ સાવધ રહો.

ખાસ તો, લોન આપનાર એપ તમને ઓફર કરાતી લોન અને તેનો વ્યાજદર, પુનઃચુકવણીની શરતો વગેરેની પૂરતી અને સ્પષ્ટ વિગતો ન આપે તો એ એપને શંકાની નજરે જુઓ. આવી એપ્સમાં ઉઘરાણી એજન્ટ તરીકે કામ કરી ચુકેલા લોકો કહે છે કે આવી ઘણી એપ તેણે આપેલી લોનની બમણી રકમ વસૂલવાનું ટાર્ગેટ રાખતી હોય છે!

આ બધું ધ્યાનમાં રાખવા ઉપરાંત, બાજુમાં આપેલા બોક્સમાંની વિગતો પણ તપાસો.