સવાલ લખી મોકલનારઃ જિતેન્દ્ર ચાવડા
આ વિશે આ મેગેઝિન તેમ જ અખબારની કોલમમાં અવારનવાર લખાયું છે, તેમ છતાં અહીં થોડું પુનરાવર્તન કરી લઈએ કેમ કે આ સવાલમાં અનેક લોકોને હોય છે.
આપણે જુદી જુદી વેબસાઇટ કે બ્લોગ પર જે જાહેરાતો જોઈએ છીએ તેમાંની ઘણી ખરી ગૂગલ દ્વારા આવેલી હોય છે. ગૂગલ દ્વારા થતી જાહેરાતના મુખ્ય બે ભાગ છેઃ
- ગૂગલ એડવર્ડ્ઝ
- ગૂગલ એડસેન્સ
જે કંપની પોતાની પ્રોડક્ટ માટે વિવિધ વેબસાઇટ કે બ્લોગ પર ગૂગલ દ્વારા જાહેરાત મૂકવા માગતી હોય તે ગૂગલની એડવર્ડ્ઝ સર્વિસનો લાભ લઈ શકે છે.
બીજી તરફ, પોતાની વેબસાઇટ કે બ્લોગમાંની કેટલીક જગ્યા આવી જાહેરાતો માટે ગૂગલને ‘ભાડે આપીને’ જે તે વેબસાઇટ કે બ્લોગના માલિકો કમાણી કરી શકે છે. ગૂગલ જાહેરાત આપનાર પાસેથી ચાર્જ લે છે અને તેમાંનો કેટલોક હિસ્સો, જે એ જાહેરાત જે વેબસાઇટ કે બ્લોગ પર દેખાઈ હોય તેના માલિકને આપે છે. વેબસાઇટ કે બ્લોગધારક આ માટે ગૂગલ એડસેન્સ સર્વિસનો લાભ લે છે.
ગૂગલ ઉપરાંત એવી બીજી ઘણી કંપની છે, જે આ રીતે જાહેરાત આપનાર અને જાહેરાત બતાવવા માટે જગ્યા આપનાર વચ્ચેની કડી તરીકે કામ કરે છે.
આ રીતે થતું ઓનલાઇન એડવર્ટાઇઝિંગ દિવસે દિવસે સતત વધતું જાય છે કેમ કે તેમાં ગજબની સુવિધાઓ અને ગજબની પારદર્શિતા છે.
જેમ કે જાહેરાત આપનાર કંપની પોતાની જાહેરખબર કોઈ ચોક્કસ ગામથી માંડીને કોઈ દેશના લોકોને જ, દિવસના અમુક સમય દરમિયાન જ દેખાય એવા ઘણા બધા માપદંડ નક્કી કરી શકે છે. તે રોજેરોજનો ખર્ચ પણ નક્કી કરી શકે છે. ઉપરાંત, મોટા ભાગે આવી જાહેરાત પે-પર-ક્લિક પ્રકારની હોય છે, એટલે જાહેરાત પર કોઈ વ્યક્તિ ક્લિક કરે અને જે તે પ્રોડક્ટની વેબસાઇટ પર જાય તો જ કંપનીએ તેના રૂપિયા ગૂગલને ચૂકવવા પડે છે. જાહેરાત આપનાર કંપની તેને કેટલો પ્રતિસાદ મળ્યો તેનું ગજબની ચોક્સાઈ સાથે ટ્રેકિંગ પણ કરી શકે છે.
સામે પક્ષે, પોતાની વેબસાઇટ કે બ્લોગ પર જાહેરાત માટે જગ્યા આપનાર વ્યક્તિ, તેના બ્લોગ પરના ટ્રાફિક અનુસાર બીજી કોઈ વધારાની મહેનત વિના કમાણી કરી શકે છે.
મૂળ મુદ્દો એ છે કે જાહેરાત કરનાર અને બ્લોગ ચલાવનાર બંને માટે આ ટેક્નોલોજી ચોક્કસ લાભદાયી છે, પણ તેનો લાભ લેવા તેની પૂરતી સમજણ હોવી જરૂરી છે. ઉપરાંત, ગૂગલ એડસેન્સનો લાભ હાલમાં, મુખ્યત્વે ગુજરાતી ભાષામાં કન્ટેન્ટ ધરાવતી સાઇટ પર લઈ શકાતો નથી.
